Зошто бакарот е поскап од кога било?

Цената на бакарот оваа есен достигна нов историски рекорд. На 7 септември еден тон бакар на Лондонската берза за метали за првпат чинеше повеќе од 14.500 долари. Подоцна во септември цената се искачи дури над 14.800 долари за тон. И на берзата во Њујорк бакарот достигна рекордна цена во истиот период.

Бакарот е еден од најважните метали во современата економија. Тој многу добро спроведува струја и топлина, па од него се прават кабли, мотори, цевки и електронски уреди. Електричните автомобили содржат неколкупати повеќе бакар отколку обичните автомобили. Многу бакар трошат и ветерниците, соларните централи и електричните мрежи за пренос на струја. Во последно време побарувачката расте и поради новите центри за податоци за вештачка интелигенција, кои трошат огромни количини струја.

Од друга страна, производството не може да го следи растот на побарувачката во светот. Многу рудници се стари, а за отворање на нов рудник се потребни повеќе од десет години. Во последната година имаше сериозни проблеми во големи рудници во Индонезија и во ДР Конго. Поради тоа од пазарот годишно исчезнуваат околу 600.000 тони бакар. Аналитичарите сметаат дека производството на рудниците оваа година можеби ќе опадне за првпат од 2017 година.

Цената ја зголемуваат и плановите на САД за царини на бакарот. Американското Министерство за трговија предложи царина од 15 отсто од јануари 2027 година. Од 2028 година царината би требало да порасне на 30 отсто. Конечната одлука ја носи претседателот на САД, кој сѐ уште не се изјаснил. Затоа американските компании однапред увезуваат големи количини бакар, па залихите во САД растат, а на Лондонската берза се намалуваат.

Високите цени се добра вест за големите рударски компании. Рударските гиганти Рио Тинто, БХП и Гленкор веќе пријавија големи профити од бакарот. Сепак, за купувачите поскапиот бакар значи и поскапи кабли, уреди и градежни материјали.

Во Македонија бакар се произведува во рудникот Бучим кај Радовиш, во источниот дел на земјата. За рудникот и за македонскиот извоз, високите цени значат поголеми приходи.