Si një astronom amator zbuloi një krater të lashtë?
Në vitin 2024 astronomi amator Joël Lapointe planifikonte një kampim në provincën e Kebekut, në lindje të Kanadasë. Ndërsa kërkonte një vend të mirë për çadrën në hartat satelitore në internet, ai vuri re diçka shumë të pazakontë. Në pyjet e dendura të rajonit Côte-Nord, pranë liqenit Marsal, dallohej një strukturë e madhe rrethore. Lapointe dyshoi se ajo ishte një krater i vjetër i krijuar nga goditja e një meteori. Zbulimi i tij shpejt tërhoqi vëmendjen e gjeologëve profesionistë.
Në tetor 2025 në terren shkoi një ekip shkencëtarësh. Ekipin e drejtonte Gordon Osinski nga Universiteti Western, i cili drejton një bazë botërore të kratereve të goditjes. Hulumtimi në terren i konfirmoi dyshimet e Lapointe-it. Shkencëtarët gjetën shkëmbinj me çarje të veçanta konike, të cilat krijohen vetëm gjatë një goditjeje shumë të fortë. Osinski thotë se kjo është e vetmja provë e sigurt e një goditjeje që mund të shihet me sy të lirë. Ata gjetën edhe një pjesë të ngritur në qendër të kraterit, si dhe shkëmbinj në formë shtyllash.
Krateri është i gjerë 25 kilometra, ndërsa mosha e tij vlerësohet në rreth 390 milionë vjet. Kjo do të thotë se meteori goditi Tokën shumë kohë para shfaqjes së dinosaurëve të parë. Ky është i njëmbëdhjeti krater goditjeje i konfirmuar në provincën e Kebekut. Në gjithë Tokën sot njihen vetëm rreth 200 struktura të tilla. Krateret në Tokë vështirë zbulohen, sepse erozioni, uji dhe bimët gjatë milionave vjetësh i fshijnë gjurmët e tyre. Ky krater mbeti gjatë i pavënë re, sepse shtrihet në një zonë të largët dhe vështirë të arritshme. Ai është edhe krateri i sapozbuluar më i madh që nga viti 2018, kur u gjet nën akullin e Grenlandës krateri Hiawatha, i gjerë 31 kilometra.
Emri i kraterit u zgjodh në bashkëpunim me popullin vendas inu, i cili prej shekujsh jeton në këtë zonë.
Në shtator 2026 NASA publikoi një imazh satelitor të kraterit. Imazhi u realizua nga sateliti amerikan Landsat 8 në tetor 2025. Në të shihet qartë forma rrethore e kraterit mes pyjeve dhe liqeneve të rajonit. Historia tregon se edhe amatorët mund të bëjnë zbulime të rëndësishme shkencore.