Pse SHBA-ja ndalon uiskin kanadez?

Lufta tregtare mes SHBA-së dhe Kanadasë, të cilat për dekada ishin partnere të ngushta, është bërë edhe më e ashpër. Dy vendet çdo vit tregtojnë mallra me vlerë qindra miliardë dollarësh. Pasi Kanadaja vendosi kundërtarifat e saj më 8 shtator, presidenti amerikan Donald Trump nënshkroi urdhra të rinj. Sipas tyre, nga 29 shtatori do të ndalohet importi i shumicës së pijeve alkoolike kanadeze, përfshirë uiskin, verën dhe birrën. Ndalimi do të vlejë edhe për disa produkte qumështi, si hirra, dhe për motoçikletat më të mëdha.

Përplasja e fundit nisi për shkak të qumështit, alkoolit dhe automjeteve. Uashingtoni pretendon se Kanadaja diskriminon prodhuesit amerikanë në këta tre sektorë. Qysh në mars 2025 shumë provinca kanadeze hoqën pijet alkoolike amerikane nga dyqanet e tyre. Që atëherë eksporti i alkoolit amerikan në Kanada ka rënë në mënyrë drastike. Negociatat mes dy qeverive dështuan më 21 gusht, dhe që të nesërmen hynë në fuqi tarifat amerikane prej 50 për qind. Ato goditën mallrat kanadeze me vlerë rreth 20 miliardë dollarësh. Kryeministri Mark Carney atëherë premtoi se Kanadaja do të përgjigjej me të njëjtat masa.

Kundërtarifat kanadeze, të cilat shkojnë nga 15 deri në 50 për qind, vlejnë për mallra amerikane me vlerë të ngjashme. Mes tyre janë çeliku, veshjet, elektronika dhe makineritë bujqësore. Trump u përgjigj jo vetëm me ndalimin, por edhe me tarifa të reja për edhe më shumë produkte, si makinat e golfit. Ai gjithashtu urdhëroi që produktet kanadeze të hiqen nga prokurimet publike.

Për Kanadanë kjo është një goditje e rëndë, sepse më shumë se dy të tretat e eksporteve të saj shkojnë në SHBA. Veçanërisht preken prodhuesit e uiskit dhe të produkteve të qumështit. Megjithatë, Carney thotë se vendi i tij ka gjithçka që i nevojitet për t'u përshtatur dhe për të përparuar. Ai pranon se ndryshimi do të ketë çmimin e vet, por mendon se qëndrimi në vend do të kushtonte edhe më shumë. Sipas tij, Kanadaja për vite ka qenë e varur tej mase nga një partner i vetëm, dhe tani ajo kohë ka mbaruar.

Çfarë pason tani? Negociatat zyrtare kanë ngecur, megjithëse dy qeveritë mbeten në kontakt. Pa marrëveshje, ndalimi do të hyjë në fuqi brenda pak ditësh.