Fitorja e ngushtë e së majtës hap një kërkim të vështirë për një qeveri të re suedeze.

Zgjedhjet parlamentare suedeze të 13 shtatorit përfunduan me një rezultat që mbeti i pasigurt deri në momentin e fundit: katër partitë e qendrës së majtë fituan 176 nga 349 vendet në Riksdag, me një epërsi prej vetëm tri vendesh ndaj bllokut të qeverisë në largim. Pas numërimit përfundimtar të votave, më 17 shtator, kryeministri Ulf Kristersson dha dorëheqjen e tij me një letër drejtuar kryetarit të parlamentit. Me këtë mbyllen katër vjet gjatë të cilëve Suedinë e drejtoi një qeveri pakice e Moderatëve, Kristiandemokratëve dhe Liberalëve, e mbështetur në votat e Demokratëve të Suedisë.

Ky bashkëpunim, i njohur si marrëveshja e Tidös, i solli Demokratët e Suedisë, një parti me rrënjë në të djathtën ekstreme, më afër pushtetit se kurrë më parë. Para zgjedhjeve Moderatët madje u kishin hapur mundësinë e posteve ministrore nëse blloku fitonte. Në vend të kësaj, Demokratët e Suedisë ranë në 62 vende, 11 më pak se në përbërjen e mëparshme të parlamentit, çka përbën rënien e tyre të parë që kur hynë në Riksdag në vitin 2010.

Më 18 shtator kryetari i Riksdagut, Andreas Norlén, e ngarkoi udhëheqësen e socialdemokratëve, Magdalena Andersson, të shqyrtonte mundësitë për një qeveri të re. Partia e saj mbeti qartazi më e madhja, me 99 deputetë, por humbi tetë vende, kështu që fitoren e opozitës e sollën mbi të gjitha partnerët e saj më të vegjël. Andersson, e cila në vitin 2021 u bë gruaja e parë në krye të qeverisë suedeze, deklaroi se e pranonte detyrën me përulësi të madhe dhe se do të vepronte në mënyrë konstruktive. Mandati i saj i parë zgjati më pak se një vit.

Aritmetika e shumicës, megjithatë, fsheh një ekuacion të vështirë. Partia e Majtë, e udhëhequr nga Nooshi Dadgostar, kërkon një vend në qeveri dhe paralajmëron se nuk do të mbështesë një kabinet në të cilin nuk merr pjesë. Partia e Qendrës, nga ana e saj, u rreshtua në anën e së majtës sepse nuk dëshiron të qeverisë me Demokratët e Suedisë, por refuzon po aq vendosmërisht ministra nga Partia e Majtë. Sipas një burimi nga Partia e Majtë, Partia e Qendrës ende refuzon të ulet në tryezën e bisedimeve të përbashkëta. Dadgostar bëri të qartë se partia e saj do të qëndronte në kërkesën e vet, edhe nëse kjo do ta shtynte Suedinë drejt zgjedhjeve të reja.

Ndërkaq kushtetuta suedeze nuk kërkon që kryeministri të ketë shumicë pas vetes. Kandidati konsiderohet i rrëzuar vetëm nëse një shumicë absolute voton kundër tij, domethënë të paktën 175 nga 349 deputetët. Nëse parlamenti e rrëzon propozimin e kryetarit katër herë, pasojnë zgjedhje të jashtëzakonshme. Një mundësi është një qeveri pakice e socialdemokratëve, e cila do të varej nga votat e partive të tjera.

Riksdagu i ri do të mblidhet më 28 shtator, kur Andersson duhet të paraqesë një raport për bisedimet, ndërsa votimi për kryeministrin është i mundur më së shpejti ditën tjetër. Përvoja është e ndryshme: në vitin 2018 bisedimet zgjatën plot 134 ditë, ndërsa në vitin 2022 përfunduan brenda 37 ditëve. Nëse Andersson do t'ia dalë të pajtojë dy skajet e bllokut të saj apo Suedia do të shkojë në zgjedhje të reja, do të bëhet e qartë në javët në vijim.