Pse verat në Evropë po bëhen gjithnjë e më të nxehta?

Në vitet e fundit, Evropa ka përjetuar disa nga verat më të nxehta që nga fillimi i matjeve. Sipas shërbimit evropian Copernicus, Evropa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në botë. Temperaturat atje rriten afërsisht dy herë më shpejt se mesatarja botërore. Në shumë qytete të jugut, termometrat gjithnjë e më shpesh tregojnë mbi 40 gradë.

Vapa dhe thatësira krijojnë kushte ideale për zjarre pyjore. Veçanërisht të prekura janë Greqia, Spanja, Portugalia dhe Italia, ku zjarret çdo verë shkatërrojnë sipërfaqe të mëdha pyjore. Në vitin 2023, në Greqi shpërtheu zjarri pyjor më i madh që është regjistruar ndonjëherë në Bashkimin Evropian. Zjarret nuk e shkatërrojnë vetëm natyrën, por i kërcënojnë edhe shtëpitë dhe jetët e njerëzve. Thatësira shkakton edhe dëme të mëdha në bujqësi, sepse të korrat shpesh shkatërrohen.

Valët e të nxehtit janë të rrezikshme edhe për shëndetin, sidomos për të moshuarit dhe për të sëmurët kronikë. Studiuesit vlerësojnë se në verën e vitit 2022 në Evropë vdiqën mbi 60.000 njerëz për shkak të vapës. Veçanërisht të rrezikshme janë netët tropikale, kur temperatura nuk bie nën 20 gradë. Në Francë, pas valës vdekjeprurëse të të nxehtit në vitin 2003, u vu në zbatim një plan kombëtar për mbrojtje nga vapa.

Sot të gjitha qytetet më të mëdha duhet të gjejnë zgjidhje të reja, sepse asfalti dhe betoni e mbajnë nxehtësinë edhe gjatë natës. Shumë qytete mbjellin më shumë pemë dhe krijojnë parqe të reja, sepse gjelbërimi i freskon rrugët. Në Barcelonë, për shembull, shkollat dhe bibliotekat gjatë valëve të të nxehtit shërbejnë si strehime të freskëta. Qytete të tjera i lyejnë çatitë me të bardhë ose ndërtojnë çezma publike.

Çfarë thonë shkencëtarët për këtë tendencë? Ata janë unanimë se shkaku kryesor janë ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu. Djegia e qymyrit, naftës dhe gazit e rrit përqendrimin e gazeve serrë në atmosferë. Prandaj valët e të nxehtit bëhen më të shpeshta, më të gjata dhe më intensive. Nëse emetimet nuk ulen shpejt, vera të tilla mund të bëhen normale deri në mesin e shekullit. Shkencëtarët theksojnë se përshtatja është e rëndësishme, por nuk mund ta zëvendësojë mbrojtjen e klimës. Bashkimi Evropian dëshiron të bëhet klimatikisht neutral deri në vitin 2050, por rruga deri atje është ende e gjatë.