Evropa kërkon një ekuilibër mes mbrojtjes së fëmijëve dhe privatësisë në internet.

Në fjalimin vjetor për gjendjen e Bashkimit, të mbajtur më 16 shtator para Parlamentit Evropian, Ursula von der Leyen njoftoi kufizimet më të rrepta deri më sot për qasjen e të miturve në rrjetet sociale. Formula që paraqiti presidentja e Komisionit Evropian është e thjeshtë: pa rrjete sociale nën 13 vjeç dhe pa llogari personale para 15 vjeç. Që të nesërmen Komisioni publikoi edhe propozimin ligjor, me të cilin barra e provës kalon nga rregullatorët te vetë platformat. Në vend që autoritetet të provojnë për vite dëmin, kompanitë do të duhej të tregonin paraprakisht se shërbimet e tyre janë të sigurta për fëmijët, përndryshe do t'i prisnin gjoba të rënda.

Fëmijët mes 13 dhe 15 vjeç do të mund të përdornin vetëm të ashtuquajturat mini-llogari, të cilat i hapin dhe i mbikëqyrin prindërit, me funksione të kufizuara dhe me një kufi të kohës ditore para ekranit. Për të rinjtë 16 dhe 17 vjeç platformat do të duhej të siguronin përmbajtje më të sigurt. Për të gjithë të miturit, nga ana tjetër, do të ndaloheshin mekanizmat që nxisin varësinë, si shfletimi i pafund, njoftimet artificiale dhe rekomandimet që e tërheqin përdoruesin gjithnjë e më thellë në përmbajtje të ngjashme. Fushëveprimi është i gjerë: përveç rrjeteve sociale, rregullat do të zbatoheshin edhe për platformat e videove, lojërat në internet, dhe madje për chatbotët me inteligjencë artificiale. Mbikëqyrja do të financohej me një tarifë të veçantë, të cilën do ta paguanin vetë platformat.

Pyetja kyçe, megjithatë, është teknike: si të verifikohet mosha dhe në të njëjtën kohë të mos rrezikohet privatësia? Brukseli po zhvillon një aplikacion të lidhur me portofolin evropian të identitetit dixhital, në të cilin përdoruesi ngarkon një dokument një herë. Pastaj aplikacioni konfirmon vetëm nëse ai e ka mbushur moshën e kërkuar, pa ruajtur kopje të dokumentit. Kritikët, mes të cilëve edhe organizata për të drejtat dixhitale, paralajmërojnë se verifikimi në mënyrë të pashmangshme do të përfshinte edhe të rriturit. Sipas tyre, vendimi për atë se çfarë është e sigurt mund të kthehet lehtësisht në kontroll mbi përmbajtjet që njerëzit shikojnë dhe ndajnë.

Presioni për një zgjidhje të përbashkët evropiane rritet edhe sepse shtete të veçanta kanë marrë tashmë rrugën e tyre. Australia që nga dhjetori 2025 ua ndalon të rinjve nën 16 vjeç llogaritë në rrjetet sociale, ndërsa Greqia, Spanja dhe Danimarka po përgatitin masat e tyre. Shembulli francez, nga ana e tij, tregon sa e ngushtë është hapësira ligjore. Parlamenti në Paris miratoi në korrik një ndalim për të rinjtë nën 15 vjeç, por Këshilli Kushtetues e anuloi në gusht. Sipas vendimit, ndalimi përbënte një ndërhyrje joproporcionale në lirinë e shprehjes, ndërsa ligji nuk e mbronte mjaftueshëm privatësinë gjatë verifikimit të moshës.

Shqetësimi nuk është i ri: prindërit, mësuesit dhe mjekët paralajmërojnë prej vitesh për ndikimin e ekraneve në gjumin, vëmendjen dhe shëndetin mendor të të rinjve. Mbështetësit e propozimit pohojnë se qasja aktuale, në të cilën rregullatorët i hetojnë platformat një nga një, ishte thjesht tepër e ngadaltë. Skeptikët, nga ana e tyre, pyesin nëse fëmijët nuk do të gjejnë një mënyrë për t'i anashkaluar kufizimet, siç kanë bërë shpesh deri tani.

Propozimi ende duhet të kalojë nëpër procedurën e gjatë legjislative, gjatë së cilës Parlamenti Evropian dhe shtetet anëtare do të negociojnë për çdo dispozitë. Edhe nëse miratohet, mund të kalojnë vite deri në zbatimin e tij. Deri atëherë Evropa do të duhet t'i përgjigjet pyetjes së cilës Franca nuk arriti t'i përgjigjet: si të mbrohen fëmijët dhe të mos kufizohen të drejtat e të gjithëve?