Sa turistë mund të përballojë një qytet?

Çdo verë miliona turistë udhëtojnë drejt qyteteve më të njohura evropiane. Për ekonominë vendase kjo do të thotë të ardhura dhe vende pune, por për banorët kjo shpesh do të thotë turma, zhurmë dhe qira më të larta. Ekspertët e quajnë këtë fenomen mbiturizëm.

Venecia është ndoshta shembulli më i njohur. Në qendrën historike të qytetit jetojnë më pak se 50.000 njerëz, ndërsa çdo vit vijnë miliona vizitorë. Shumë prej tyre qëndrojnë vetëm disa orë dhe lënë pak para në qytet. Prandaj, që nga viti 2024 Venecia, si qyteti i parë në botë, u kërkon vizitorëve ditorë një taksë hyrjeje prej pesë eurosh në ditë të caktuara. Kritikët mendojnë se taksa thuajse nuk i ka pakësuar turmat dhe se qyteti gjithnjë e më shumë i ngjan një muzeu në ajër të hapur. Që në vitin 2021, pas protestash shumëvjeçare, qeveria italiane i dëboi anijet e mëdha turistike nga laguna.

Në Spanjë, pakënaqësia e banorëve në vitet e fundit ka çuar në protesta masive. Në verën e vitit 2024, mijëra demonstrues në Barcelonë i spërkatën turistët me pistoleta uji. Ata u ankuan se turizmi masiv e bën jetën në qytet gjithnjë e më të shtrenjtë. Protesta të ngjashme pati edhe në Ishujt Kanarie, ku banorët kërkojnë kufizimin e numrit të turistëve. Për shumë të rinj banesat atje tashmë janë tepër të shtrenjta.

Një nga problemet kryesore është dhënia me qira afatshkurtër e banesave përmes platformave si Airbnb. Kur pronarët ua japin me qira banesat turistëve, ata fitojnë më shumë sesa me qiramarrës afatgjatë. Kështu në treg mbeten gjithnjë e më pak banesa për popullsinë vendase, ndërsa çmimet rriten. Prandaj Barcelona planifikon që deri në vitin 2028 t'i heqë të gjitha rreth 10.000 licencat për banesa turistike. Edhe Bashkimi Evropian miratoi rregulla të reja, sipas të cilave platformat duhet të ndajnë të dhëna me autoritetet.

Problem janë edhe anijet e mëdha turistike, të cilat brenda një dite mund të sjellin mijëra njerëz në një qytet të vogël. Prandaj qytete si Amsterdami dhe Dubrovniku e kufizuan numrin e anijeve që lejohen të ankorohen atje. Masa të tjera janë taksat turistike më të larta, ndalimet për hotele të reja dhe fushatat që i drejtojnë turistët në pjesë më pak të njohura të qytetit.

Megjithatë, shumë qytete hezitojnë, sepse turizmi sjell shumë para. Pyetja është si të gjendet një ekuilibër midis nevojave të mysafirëve dhe të banorëve.