Може ли Европа да се натпреварува со кинеските електрични автомобили?

Електричните автомобили во последните години станаа сѐ поважен дел од европскиот автомобилски пазар. Во 2024 година речиси секој седми нов автомобил во Европската унија беше целосно електричен. Во некои земји, како Норвешка, електричните автомобили веќе речиси целосно ги имаат истиснато автомобилите на бензин и дизел кај новите регистрации. Во Германија, продажбата на електрични автомобили нагло падна во 2024 година, откако државата на крајот на 2023 година неочекувано ја укина премијата за купување.

Истовремено, на европскиот пазар пристигнуваат сѐ повеќе кинески брендови. Најпознат меѓу нив е брендот BYD, кој кај продажбата на електрични автомобили веќе ја престигна американската компанија Тесла. Кинеските производители имаат голема предност, бидејќи тие ги контролираат речиси сите фази од производството на батерии, од суровините до готовите ќелии. Покрај тоа, нивните трошоци за работна сила и енергија се пониски, а кинеската држава со години ја поддржува индустријата со субвенции.

Европската комисија во 2023 година започна истрага, бидејќи сметаше дека Кина на нефер начин ги субвенционира своите производители. Како резултат на тоа, од крајот на 2024 година ЕУ наплаќа дополнителни царини на електричните автомобили од Кина. Тие изнесуваат до околу 35 отсто, во зависност од производителот, и важат покрај вообичаената царина од десет отсто. Германските производители на автомобили беа против царините, бидејќи се плашеа од кинески контрамерки.

Под особено голем притисок е Фолксваген, најголемиот производител на автомобили во Европа. Концернот долго години заработуваше многу пари во Кина, но таму неговиот пазарен удел значително се намали. Кинеските купувачи сѐ почесто избираат домашни брендови, кои нудат модерен софтвер по пониски цени. Во 2024 година, Фолксваген за прв пат во својата историја отворено зборуваше за можно затворање на фабрики во Германија. На крајот, компанијата и синдикатот постигнаа компромис, според кој до 2030 година треба да се укинат повеќе од 30.000 работни места во Германија.

За иднината на електричните автомобили многу се важни батериите и мрежата на полначи. Многу возачи сѐ уште се двоумат да купат електричен автомобил, бидејќи се плашат од недостиг на полначи на долги патувања. Бројот на јавни полначи во Европа брзо расте, но повеќето од нив се наоѓаат во само три земји: Холандија, Германија и Франција.

Можат ли европските производители да ја задржат својата позиција? Многу експерти сметаат дека тоа зависи од тоа колку брзо ќе произведуваат поевтини модели и подобри батерии. Во меѓувреме, некои кинески компании, како BYD, градат фабрики во Унгарија и Турција, со што би можеле да ги избегнат царините на ЕУ. Јасно е дека конкуренцијата на европскиот пазар ќе стане уште поостра.