Застојот во топењето на арктичкиот мраз не носи олеснување.
На 12 септември 2026 година арктичкиот морски мраз го достигна својот годишен минимум и покриваше околу 4,6 милиони квадратни километри. Податоците ги објавија на 23 септември НАСА и американскиот центар за истражување на снегот и мразот, кои ги следат поларните мразови од крајот на 1970-тите. Со оваа површина 2026 година го дели десеттото место на листата на најниските минимуми со 2008, 2010 и 2025 година, бидејќи разликите меѓу нив се помали од 40.000 квадратни километри. Рекордот од 2012 година, кога мразот се повлече на само 3,39 милиони квадратни километри, и понатаму останува недостижен.
На прв поглед, бројките делуваат речиси охрабрувачки, бидејќи годинава не донесе нов рекорд. Септемвриските минимуми во последните две децении не покажуваат значаен пад, па научниците зборуваат за плато. Според научникот Волт Мајер од истиот центар, мразот навистина престанал да се намалува, но на ниво кое е многу пониско отколку на почетокот на мерењата. Сите 20 најниски минимуми од почетокот на сателитските мерења се забележани во последните 20 години, од 2007 до 2026. Со други зборови, и најдобрата година од оваа серија е полоша од која било година пред 2007.
Објаснувањата за ваквиот застој, според научниците, се повеќеслојни. Во 1990-тите и на почетокот на 2000-тите Арктикот изгуби голем дел од дебелиот повеќегодишен мраз. Преостанатиот стар мраз денес се наоѓа околу Северниот пол и северно од Гренланд, каде што студот е најсилен, а сезоната на топење е најкуса. Така се воспостави нова рамнотежа меѓу зимскиот раст и летното топење на едногодишниот мраз. Научниците од НАСА додаваат дека во последната деценија над Арктикот има повеќе облаци, кои го заштитуваат мразот од сончевото зрачење. Дел од објаснувањето може да биде и природната променливост на климата, која со години може да ја прикрива долгорочната тенденција.
Сепак, стабилните бројки за површината не кажуваат колку ослабел самиот мраз. Денешниот мраз е значително потенок и помлад отколку во 1980-тите, па многу полесно го кршат брановите, ветровите и бурите. Токму тоа се виде ова лето: во Бофортовото Море и Чукотското Море мразот се топеше доцна, но исклучително брзо. Истовремено, меѓу Свалбард и Северниот пол се отвори голема површина на отворена вода.
Последиците не остануваат само на Арктикот. Белата површина на мразот одбива голем дел од сончевата енергија, додека темниот океан ја впива, што дополнително го забрзува загревањето. Поради оваа повратна спрега, Арктикот се затоплува неколкупати побрзо од светскиот просек. Бидејќи морскиот мраз веќе плови, неговото топење не го подига нивото на морето, но влијае врз времето, врз екосистемите и врз животот на северните заедници. Исчезнувањето на мразот ги отвора и северните поморски патишта, што ги привлекува бродарските компании.
Долгорочниот пад од 1979 година наваму и понатаму е јасен. Бидејќи мразот е тенок и ранлив, една топла и бурна година би можела повторно да предизвика нагло топење. Затоа застојот повеќе личи на пауза отколку на крај на топењето.