Зошто водата станува сѐ поретка?
Во последните години, во Јужна Европа имаше неколку тешки суши. Во Шпанија и Португалија нивото на акумулациите падна драматично, а во Италија, во 2022 година, реката По ја доживеа најтешката суша во последните 70 години. Температурите над 40 степени го забрзуваат испарувањето, па почвата се суши сѐ побрзо. Сушите не се само европски проблем: погодени се и Источна Африка, Блискиот Исток и големи делови од Индија.
Најголемиот потрошувач на слатка вода во светот е земјоделството. Според Организацијата за храна и земјоделство, тоа користи околу 70 проценти од водата што луѓето ја црпат од реките, езерата и подземните води. Особено многу вода трошат култури како ориз, памук и авокадо, кои често се одгледуваат токму во сушни региони. Во јужна Шпанија, на пример, огромни површини под пластеници се наводнуваат со вода од бунари, од кои многу се нелегални.
Кога има премалку дожд, земјоделците сѐ повеќе ја користат подземната вода. Но подземните резерви се обновуваат многу бавно, понекогаш со векови. Сателитските мерења покажуваат дека нивото на подземните води опаѓа во многу региони, од Индија до Калифорнија. На некои места, како во Мексико Сити, земјата буквално тоне, бидејќи водата под неа е исцрпена.
Многу земји затоа се потпираат на десалинизација, односно на добивање вода за пиење од морето. Саудиска Арабија, Израел и Обединетите Арапски Емирати веќе добиваат голем дел од водата за пиење на овој начин. Меѓутоа, постројките трошат многу енергија и произведуваат концентрирана солена вода, која може да им наштети на морските организми кога ќе се испушти во морето.
Недостигот на вода може да предизвика и политички тензии, особено кога неколку држави користат иста река. Етиопија изгради огромна брана на Нил, а Египет, кој речиси целосно зависи од оваа река, се плаши дека ќе добива помалку вода. Слични спорови постојат и околу реките Тигар и Еуфрат, како и околу Инд. Експертите предупредуваат дека климатските промени би можеле да ги заострат ваквите конфликти ако државите не соработуваат.
Но и секое домаќинство може да придонесе за заштеда на вода. Кој се тушира кратко наместо да се капе, ги поправа славините што протекуваат и ја вклучува машината за перење само кога е полна, заштедува многу литри секој ден. Уште поважна е скриената вода во храната и облеката што ги купуваме. За производство на еден килограм говедско месо, на пример, се потребни илјадници литри вода. Помалку месо и помалку фрлена храна значат и помалку потрошена вода.