БиблиотекаВежбај

Наука и технологија ·

Како еден астроном аматер откри древен кратер?

Во 2024 година астрономот аматер Жоел Лапоент планираше камповање во провинцијата Квебек, на истокот на Канада. Додека бараше добро место за шаторот на сателитските мапи на интернет, тој забележа нешто многу необично. Во густите шуми на регионот Кот Нор, во близина на езерото Марсал, се гледаше голема кружна структура. Лапоент се посомнева дека тоа е стар кратер создаден од удар на метеорит. Неговото откритие брзо го привлече вниманието на професионалните геолози.

Во октомври 2025 година на теренот отиде тим научници. Тимот го предводеше Гордон Осински од Универзитетот Вестерн, кој води светска база на ударни кратери. Истражувањето на теренот ги потврди сомнежите на Лапоент. Научниците најдоа карпи со посебни конусни пукнатини, кои настануваат само при многу силен удар. Осински вели дека тоа е единствениот сигурен доказ за удар кој може да се види со голо око. Тие пронајдоа и издигнат дел во центарот на кратерот, како и карпи во форма на столбови.

Кратерот е широк 25 километри, а неговата старост се проценува на околу 390 милиони години. Тоа значи дека метеоритот удрил во Земјата многу пред појавата на првите диносауруси. Ова е единаесеттиот потврден ударен кратер во провинцијата Квебек. На целата Земја денес се познати само околу 200 такви структури. Кратерите на Земјата тешко се откриваат, бидејќи ерозијата, водата и растенијата со милиони години ги бришат нивните траги. Овој кратер долго остана незабележан, бидејќи лежи во оддалечен и тешко пристапен крај. Тој е и најголемиот новооткриен кратер од 2018 година, кога под мразот на Гренланд беше пронајден кратерот Хајавата, широк 31 километар.

Името на кратерот е избрано во соработка со локалниот народ Ину, кој со векови живее во овој крај.

Во септември 2026 година НАСА објави сателитска слика од кратерот. Сликата е снимена од американскиот сателит Ландсат 8 во октомври 2025 година. На неа јасно се гледа кружната форма на кратерот меѓу шумите и езерата на регионот. Приказната покажува дека и аматерите можат да направат важни научни откритија.

Го прочита текстот

прочитаноСледен текст →Провери разбирањеПрашањата за овој текст допрва доаѓаатВежбај ги зборовитеЗборовите од текстот

Јазици

Моето ниво