Кој ќе го наследи Антонио Гутереш на чело на ОН?
На 31 декември 2026 година завршува вториот мандат на Антонио Гутереш, генералниот секретар на Обединетите нации. Поранешниот португалски премиер ја води организацијата од 2017 година. Неговиот наследник ќе ја преземе функцијата на 1 јануари 2027 година и ќе биде десеттиот генерален секретар во историјата на ОН.
Според Повелбата на ОН, генералниот секретар го именува Генералното собрание, но само на препорака на Советот за безбедност. Затоа клучната битка се води во советот, каде што седат претставници на 15 земји. Пет од нив, САД, Кина, Русија, Франција и Велика Британија, имаат постојано место и право на вето. Советот најпрво одржува тајни пробни гласања, во кои секоја членка може да го охрабри или да го обесхрабри секој кандидат, или да не изрази мислење. За да биде препорачан, кандидатот мора да добие најмалку девет гласови и ниту едно вето. Досега се одржаа три такви гласања: на 30 јули, 21 август и 18 септември.
Во трката влегоа осум кандидати, меѓу нив поранешни претседатели, министри и високи функционери на ОН. Според неофицијалните резултати, на последното гласање најдобро помина Ребека Гринспан од Костарика. Таа ја води организацијата на ОН за трговија и развој и доби девет охрабрувања. Втора беше Каролин Родригес-Биркет, амбасадорката на Гвајана во ОН, со осум охрабрувања. Аргентинецот Рафаел Гроси, кој ја води Меѓународната агенција за атомска енергија, доби пет охрабрувања и осум обесхрабрувања.
Поранешната чилеанска претседателка Мишел Бачелет доби само едно охрабрување и еден ден подоцна се повлече од трката. Со тоа во трката останаа седум кандидати, меѓу кои четири жени. Досега ОН ги воделе девет мажи, а многу земји сметаат дека е крајно време за жена. Според неформалниот обичај на регионална ротација, многумина веруваат дека сега е на ред Латинска Америка и Карибите. Од тој регион досега само еден човек бил генерален секретар: Перуанецот Хавиер Перес де Куељар, од 1982 до 1991 година.
Кој и да победи, ќе наследи организација во тешка финансиска криза. Гутереш предупреди дека на ОН им се заканува финансиски колапс, бидејќи неплатените членарини надминаа 1,5 милијарди долари. Покрај тоа, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп значително ги намали средствата за ОН. Следното пробно гласање би можело да се одржи по 28 септември, кога завршува годишната средба на светските лидери во Њујорк.