Sa i madh duhet të jetë një kampionat botëror?
Kur në verën e vitit 2026 SHBA-të, Kanadaja dhe Meksika organizuan së bashku Kampionatin Botëror të futbollit, ky nuk ishte vetëm turneu i parë me tri vende nikoqire, por edhe fillimi i një epoke të re për sportin më popullor në botë. Numri i pjesëmarrësve ishte rritur nga 32 në 48 kombëtare, kështu që numri i ndeshjeve u ngjit nga 64 në 104, ndërsa turneu zgjati pothuajse gjashtë javë. Ndeshjet u shpërndanë në 16 qytete, nga të cilat njëmbëdhjetë ndodhen në SHBA, tri në Meksikë dhe dy në Kanada, ndërsa distancat midis stadiumeve më të largëta tejkalojnë 4.000 kilometra. Ndeshja e hapjes u luajt në stadiumin legjendar Azteca në Qytetin e Meksikës, i cili me këtë u bë stadiumi i parë në histori në të cilin janë luajtur ndeshje të tri kampionateve botërore.
Për të zvogëluar distancat e mëdha, FIFA i shpërndau ndeshjet e grupeve sipas rajoneve, kështu që ekipet dhe tifozët në fazën e parë nuk duhej ta përshkonin vazhdimisht kontinentin. Megjithatë, lojtarët duhej të përballeshin me disa zona kohore dhe, në disa vende, me vapë vere, e cila, sipas paralajmërimeve të ekspertëve të shëndetit, në temperatura mbi 30 gradë përbën rrezik serioz për sportistët. Edhe pse disa stadiume kanë çati që mund të mbyllet, në arenat e hapura lojtarët dhe spektatorët ishin të ekspozuar ndaj vapës pothuajse pa asnjë mbrojtje.
Të paktën sa i përket infrastrukturës, organizatorët mund të mbështeteshin te objektet tashmë ekzistuese. Meqë pothuajse të gjitha stadiumet tashmë ekzistonin, nuk ishte e nevojshme të ndërtoheshin arena të reja, siç kishte ndodhur në Katar apo në Brazil. Shumë nga arenat, megjithatë, janë ndërtuar për futboll amerikan, kështu që për turneun duhej të vendosej bar natyral.
Pakënaqësi shumë më të madhe shkaktoi politika e çmimeve e FIFA-s. Organizata për herë të parë aplikoi të ashtuquajturat çmime dinamike, me të cilat çmimi i biletës ndryshon në varësi të kërkesës. Kështu, për ndeshjet më tërheqëse, sidomos në fazën përfundimtare, disa bileta arritën çmime prej disa mijëra dollarësh, gjë që shumëkush e përjetoi si përjashtim të tifozëve të zakonshëm. Mbrojtësit e modelit, nga ana tjetër, pohojnë se në këtë mënyrë të paktën një pjesë e të ardhurave nuk përfundon te rishitësit e tregut të zi.
Megjithatë, debatet më të ashpra nuk zhvilloheshin rreth infrastrukturës, por rreth vetë formatit, për të cilin FIFA kishte vendosur që në vitin 2017. Të 48 kombëtaret u ndanë në dymbëdhjetë grupe me nga katër, ndërsa në raundin e sapokrijuar të 32 ekipeve të fundit kaluan jo vetëm dy të parat e çdo grupi, por edhe tetë ekipet më të mira të vendit të tretë. Mbështetësit e reformës pohojnë se zgjerimi u ka dhënë federatave të futbollit nga Afrika, Azia dhe Oqeania, të cilat në turnetë e mëparshme shpesh ishin të nënpërfaqësuara, një shans real për pjesëmarrje. Kritikët, nga ana tjetër, që para turneut paralajmëronin se faza e grupeve mund të humbiste nga tensioni, sepse edhe vendi i tretë në grup shpesh do të mjaftonte për kualifikim. Përveç kësaj, ekipi që arrin në finale tani duhet të luajë tetë ndeshje në vend të shtatë, gjë që e ngarkon shtesë kalendarin tashmë të mbingarkuar të lojtarëve më të mirë.
Për FIFA-n, të ardhurat e së cilës varen në masë të madhe nga të drejtat televizive dhe nga kontratat e sponsorizimit, zgjerimi është para së gjithash një biznes fitimprurës, sepse çdo ndeshje shtesë do të thotë edhe të ardhura shtesë. Njëkohësisht, klubet dhe ligat, të cilat i paguajnë pagat e lojtarëve, me shqetësim shohin se turnetë ndërkombëtare zënë një pjesë gjithnjë e më të madhe të sezonit. Kampionati i ardhshëm, në vitin 2030, do të shtrihet madje në gjashtë vende në tri kontinente, edhe pse shumica e ndeshjeve do të luhen në Spanjë, Portugali dhe Marok. Nëse futbolli vërtet ka nevojë për një turne kaq të madh, apo nëse tërheqja e tij në afat të gjatë mund të vuajë pikërisht për shkak të këtij gjigantizmi, do ta tregojnë vetëm vitet e ardhshme.