Зошто патот на Западен Балкан кон Европската унија трае толку долго?

Земјите од Западен Балкан сакаат да станат членки на Европската унија уште од почетокот на овој век. На самитот во Солун во 2003 година, ЕУ им вети европска иднина. Оттогаш, само Хрватска стана членка, и тоа во 2013 година. Другите земји од регионот сѐ уште чекаат, некои од нив повеќе од две децении.

Патот до членство се состои од неколку чекори. Прво, една земја поднесува барање, а подоцна може да добие статус на кандидат. Потоа започнуваат преговорите, во кои земјата мора да ги усогласи своите закони со правото на ЕУ. Ова право е поделено на 35 поглавја, од правосудството до животната средина. Секое поглавје мора да биде отворено и затворено, а за секој чекор е потребна согласноста на сите држави членки. Тоа значи дека една единствена земја може да го блокира целиот процес.

Црна Гора ги започна преговорите во 2012 година и важи за најнапредната кандидатка. Србија преговара од 2014 година, но напредокот е бавен, меѓу другото поради односите со Косово. Албанија и Северна Македонија официјално ги отворија преговорите во 2022 година.

За Северна Македонија, патот беше особено тежок. Земјата доби статус на кандидат уште во 2005 година, но Грција долго ги блокираше преговорите поради спорот за името. Спорот беше решен со Преспанскиот договор во 2018 година, по што државата го смени своето име. Потоа Бугарија постави нови барања, меѓу другото за внесување на Бугарите во Уставот. Барањето за уставна промена доведе до жестоки политички расправии во земјата.

Кандидатите мораат да спроведат длабоки реформи, особено во правосудството и во борбата против корупцијата. Брисел исто така очекува слободни медиуми, независни судови и функционална пазарна економија.

Зошто тогаш процесот трае толку долго? Експертите наведуваат неколку причини, како што се бавните реформи и слабата поддршка за проширување во некои земји членки. Освен тоа, многумина во ЕУ сметаат дека Унијата прво мора да ги реформира сопствените правила. Затоа никој не може со сигурност да каже кога следната земја од Западен Балкан ќе стане членка.